Jak samodzielnie zrobić stronę internetową? Kompletny poradnik dla początkujących webmasterów

Zanim skończysz czytać ten poradnik, w sieci pojawi się około 20 nowych stron internetowych w domenie .pl. Już teraz jest ich blisko 3 miliony. Twoja ma być następna? Świetnie, ale musisz pamiętać o jednym: to, czy posiadanie witryny internetowej przyniesie Ci jakiekolwiek korzyści (wizerunkowe, finansowe etc.) zależy przede wszystkim od jakości serwisu. Skoro trafiłeś na ten artykuł, to jasne jest, że nie stać Cię na zlecenie wykonania strony profesjonalnej agencji interaktywnej. Chcesz to zrobić samodzielnie, ale nie bardzo wiesz, jak się za to zabrać i od czego właściwie zacząć.

Projektowanie stron internetowych nie jest zajęciem tylko dla doświadczonych programistów. Także Ty możesz zrobić własną witrynę i osiągnąć co najmniej zadowalający efekt. Pierwszym krokiem w tym kierunku jest przeczytanie tego poradnika. Kompleksowo wyjaśniamy w nim, jak samodzielnie stworzyć stronę internetową będąc zupełnie początkującym webmasterem. Zrób sobie kawę lub herbatę, usiądź wygodnie i czytaj dalej.

tworzenie strony internetowej

Na dobry początek: strona internetowa czy strona na Facebooku?

Mnóstwo osób, które z różnych powodów nie chcą zlecić produkcji strony internetowej profesjonalistom (najczęściej w grę wchodzą pieniądze, a właściwie ich brak), rozważa, czy lepszym rozwiązaniem nie byłoby po prostu założenie strony na Facebooku. Taka opcja kusi, bo przede wszystkim jest darmowa i banalnie łatwa w realizacji.

Na tym jednak zalety tego rozwiązania się kończą. Musisz zdawać sobie sprawę, że fanpage na Facebooku nie jest alternatywą dla wizerunkowej strony internetowej. Jeśli masz firmę i chcesz pozyskiwać klientów z Internetu, to ta sztuka na dłuższą metę Ci się nie uda, gdy zbagatelizujesz konieczność posiadania witryny.

Strona na Facebooku jest fajna, ale z kilku powodów nie może pełnić funkcji jedynego nośnika informacji o biznesie. Dlaczego?

  • Budzi znacznie mniejsze zaufanie;
  • Nie sprzyja budowaniu profesjonalnego wizerunku firmy;
  • Facebook nakłada sporo ograniczeń w zakresie informowania o ofercie firmy;
  • Większość ludzi zagląda na Facebooka w celach czysto rozrywkowych, ale sprzedawców czy usługodawców szuka już w Google;

Wniosek jest zatem prosty: możesz mieć i stronę internetową i fanpage na Facebooku, ale oba te narzędzia powinny funkcjonować jednocześnie. Nawet jeśli nie dysponujesz żadnym budżetem na produkcję witryny, nie rezygnuj z niej. Poświęć trochę czasu na samodzielne zaprojektowanie strony internetowej, choćby prostej, statycznej wizytówki. Pokażemy Ci, jak to zrobić krok po kroku.

 

Zacznij od projektu

Nie ma znaczenia, czy planujesz założyć stronę internetową dla firmy, zwykły blog hobbystyczny czy może rozbudowany portal informacyjny. Zanim w ogóle zabierzesz się do pracy, musisz przygotować choćby wstępną koncepcję serwisu, czyli tzw. projekt funkcjonalny. Spokojnie, to tylko tak groźnie brzmi.

Weź kartkę papieru i długopis, a następnie wypisz wszystkie oczekiwania, jakie masz względem wyglądu oraz funkcjonalności witryny. Liczą się nawet najdrobniejsze szczegóły, o których możesz zapomnieć w ferworze pracy. Możesz również naszkicować sobie preferowany layout (czyli wygląd) serwisu wraz z układem strony głównej. To pozwoli Ci zwizualizować sobie własne potrzeby.

Koniecznie wypisz też wszystkie zakładki, jakie chcesz, aby znalazły się na stronie (o nas, kontakt, realizacje, cennik itd.). W ten sposób stworzysz wstępną mapę strony internetowej, która będzie punktem wyjścia do dalszych prac, już typowo webmasterskich.

Poświęć też kilka chwil na zastanowienie się, jaki ma być układ informacji na stronie – czyli np. gdzie znajdą się nagłówki, gdzie menu, czy będzie stopka, gdzie umieścić linki do mediów społecznościowych itd. Jest to o tyle ważne, że ułatwi Ci później wybranie szablonu graficznego strony internetowej, o czym przeczytasz w dalszej części naszego poradnika.

 

Strona statyczna czy na CMS?

Pokrótce wyjaśnijmy, na czym polega różnica:

  • Strona statyczna – jak sama nazwa wskazuje, nie występują na niej żadne elementy, które mogłyby podlegać zmianie. Takiej strony się nie aktualizuje, dlatego pełni ona wyłącznie funkcję wizytówki. Ma przekazywać kilka istotnych informacji, ale nie musi zatrzymywać użytkowników na dłużej. Obecnie coraz rzadziej spotyka się typowe strony statyczne, ponieważ minęły czasy, gdy rozbudowany serwis internetowy mogli tworzyć wyłącznie specjaliści. Ponadto sami użytkownicy Internetu o wiele lepiej reagują na rozbudowane, często aktualizowane witryny – budzą one po prostu większe zaufanie.
  • Strona na CMS – CMS to system do zarządzania treścią strony internetowej. Nie chodzi tutaj jednak tylko o teksty, ale także wszelkie elementy graficzne, animacje czy inne dodatki, jakie znajdują się w obrębie witryny. CMS można porównać do takiego centrum kontroli nad stroną. System umożliwia założenie witryny internetowej zgodnie z własnym wyobrażeniem, jak również późniejsze, bezproblemowe wprowadzanie zmian, np. publikowanie nowych artykułów na blogu czy modyfikowanie układu strony głównej. Z poziomu CMS-a możesz (przy wykorzystaniu różnych wtyczek) personalizować witrynę i tym samym wyróżnić ją na tle konkurencyjnych stron. W dalszej części poradnika napiszemy o tym nieco więcej.

Możesz się spotkać z opinią, że dla początkującego webmastera lepszym rozwiązaniem będzie stworzenie strony internetowej w HTML, czyli witryny statycznej. Nie zgadzamy się z tym. W dobie bezproblemowego dostępu do przyjaznych, bardzo łatwych w obsłudze i darmowych systemów CMS, znacznie rozsądniej jest założyć stronę właśnie w oparciu o system zarządzania treścią.

Jest to również rozwiązanie bardziej przyszłościowe, pozwalające Ci aktualizować zawartość witryny i wprowadzać na niej dowolne zmiany, wraz z rozwojem Twoich umiejętności webmasterskich.

Do kwestii wyboru odpowiedniego systemu CMS wrócimy w dalszej części tego poradnika – nie opuszczaj nas jeszcze!

 

Wybieramy domenę

Rynek domen internetowych, choć bardzo obszerny, wbrew pozorom stawia pewne ograniczenia. Dlatego zanim zabierzesz się za właściwe projektowanie strony www, musisz wybrać jej adres internetowy. Nasza rada? Jeśli kierujesz witrynę wyłącznie do polskiego odbiorcy, lepiej postawić na domenę z rozszerzeniem .pl – budzi ono największe zaufanie. Licz się jednak z tym, że może być Ci trudno znaleźć atrakcyjny adres, ponieważ wiele takich domen jest już po prostu zajętych.

Nazwa domeny powinna w jakimś zakresie nawiązywać do tematyki witryny. Oczywiście nieco inaczej będzie w sytuacji, gdy planujesz stworzyć stronę internetową dla firmy – wówczas w domenie najlepiej umieścić nazwę marki. Ciekawym rozwiązaniem może być również wybór tzw. domeny generycznej, czyli znaczeniowo w czytelny sposób związanej z tematyką strony – np. www.oponyzimowe.pl (od razu wiadomo, że pod tym adresem można kupić opony zimowe lub przynajmniej przeczytać jakieś artykuły na temat zimowego ogumienia).

Wybierając domenę kieruj się kilkoma podstawowymi kryteriami:

  • Nazwa powinna być możliwie krótka
  • Nazwa musi być łatwa do zapamiętania i wymówienia
  • Staraj się nie stosować żadnych dodatkowych elementów w nazwie, jak myślniki czy kropki

Gdzie szukać wolnych domen? Sprawdzony adres to chociażby www.domeny.pl. Jeśli wybrana domena jest zajęta, a bardzo Ci na niej zależy, możesz zwrócić się do właściciela z propozycją jej odkupienia – pamiętaj jednak, że może się to wiązać z bardzo wysokim kosztem (najatrakcyjniejsze domeny sprzedają się za grube pieniądze).

Zakup domeny jest bardzo prosty. Po znalezieniu wolnego adresu złóż wniosek o jego zarezerwowanie dla Ciebie (zrobisz to z poziomu serwisu, na którym znalazłeś ofertę sprzedaży), a po opłaceniu faktury prawa do domeny przejdą automatycznie na Ciebie. Pamiętaj również, że abonament trzeba rokrocznie odnawiać – w przeciwnym razie domena znów trafi do wolnej puli i może zostać przejęta przez kogoś innego.

Wybierając rejestratora domeny nie kieruj się wyłącznie najniższą ceną. Sprawdź opinie o danej firmie, dokładnie przeanalizuj warunki umowy. Wystrzegaj się też tzw. darmowych domen – zwykle oznacza to konieczność zaakceptowania faktu, że w adresie Twojej strony internetowej znajdzie się tzw. subdomena, czyli element wskazujący na rejestratora.

 

Hosting

Strona internetowa nie będzie widoczna w sieci, jeśli nie umieścisz jej na jakimś serwerze. Wybór usługi hostingowej ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa, czasu ładowania i generalnie funkcjonalności witryny. Dlatego nie pozwól sobie tutaj na żadne zaniedbanie czy podjęcie przypadkowej decyzji.

Do wyboru masz trzy podstawowe rozwiązania, czyli:

  1. Serwer współdzielony – to najtańsza, ale też najbardziej zawodna opcja. Jak sama nazwa wskazuje, otrzymujesz miejsce na serwerze współdzielonym z innymi użytkownikami. Wiążą się z tym konkretne zagrożenia, np. włamanie na jedną ze stron może być niebezpieczne dla innych witryn. Poza tym wydajność samego serwera zwykle pozostawia sporo do życzenia (opóźnienia w ładowaniu się strony, problemy techniczne etc.). Trudno polecić to rozwiązanie w sytuacji, gdy planujesz uruchomić stronę generującą dużą liczbę odwiedzin. W krytycznym momencie (np. zorganizowanie promocji) może się okazać, że serwer „nie wydoli”, przez co strona będzie przez jakiś czas niedostępna.
  2. Serwer VPS – jest to serwer wirtualny dedykowany jednemu użytkownikowi, co oznacza, że otrzymujesz przestrzeń na serwerze zarezerwowaną wyłącznie dla Ciebie. Tym samym znika problem wolnego działania hostingu z powodu np. wysokiej zasobożerności strony należącej do kogoś innego. Jest to również dużo bezpieczniejsze rozwiązanie niż serwer współdzielony. Serwer VPS można określić mianem złotego środka – za wciąż rozsądną cenę otrzymujesz dobrą usługę i wysoki poziom komfortu korzystania ze strony.
  3. Serwer dedykowany – zdecydowanie najlepsza, ale też najdroższa opcja. W tym przypadku użytkownik otrzymuje miejsce na fizycznym, a nie wirtualnym serwerze, którego parametry są dobierane indywidualnie pod kątem jego potrzeb. Za taki luksus trzeba jednak dość słono zapłacić, bo minimum kilkaset złotych miesięcznie. Serwer dedykowany to rozwiązanie dla właścicieli komercyjnych stron internetowych generujących mnóstwo wejść, od których wymaga się błyskawicznego, niezawodnego działania niezależnie od obciążenia.

Co zatem wybrać? Tutaj wszystko zależy od tego, na czym Ci zależy i jaką stronę internetową planujesz założyć. Jeśli ma to być prosty blog czy wizytówka, to oczywiście, że nie ma sensu inwestować w serwer dedykowany. Najbardziej optymalnym rozwiązaniem, dobrze pasującym do zdecydowanej większości stron, jest serwer VPS.

Niezależnie od tego, na którą opcję ostatecznie się zdecydujesz, pamiętaj aby dokładnie zapoznać się z warunkami świadczenia usługi i samymi parametrami hostingu. Najważniejsze kwestie to:

  • Ilość przydzielonego miejsca – dla prostej strony i kilku adresów e-mail powinno wystarczyć 5-10 GB przestrzeni.
  • Limit transferu – jest to szczególnie ważne, jeśli planujesz stworzyć popularną stronę internetową lub sklep online. Sprawdź też, co się stanie w momencie przekroczenia limitu, czy dostawca zacznie naliczać dodatkowe, wysokie opłaty, czy może uprzedzi Cię o tym i zaproponuje przejście na wyższy pakiet.
  • Uptime – to gwarantowana dostępność serwera, czyli po prostu jego niezawodność – sugerujemy wybór usługi z minimum 99,95% SLA.
  • Częstotliwość wykonywania kopii bezpieczeństwa – najlepiej, aby taka kopia była wykonywana codziennie. Dzięki temu, nawet w razie ataku hakerskiego czy ludzkiego błędu, zawsze będziesz mógł przywrócić ostatnią prawidłową wersję strony, nie tracąc przy tym zasobów (np. opublikowanych artykułów).

 

Certyfikat SSL

Temu tematowi poświęcimy więcej miejsca w osobnym artykule, ale już teraz zasygnalizujemy, że wykupienie certyfikatu SSL dla strony internetowej jest po prostu niezbędne. Szyfrowanie połączenia gwarantuje bezpieczeństwo użytkownikom witryny, co w dzisiejszych czasach jest bardzo ważne i stanowi kluczowy element zdobywania zaufania w sieci.

Pisząc w dużym skrócie: certyfikat SSL zabezpiecza przed ryzykiem przechwycenia danych wymienianych pomiędzy serwerami. Jeśli np. ktoś zostawi na Twojej stronie internetowej swój adres e-mail, to nie wpadnie on w ręce cyberprzestępcy. Ma to kolosalne znaczenie w przypadku zakupów online, dlatego jeśli chcesz zrobić stronę internetową dla e-sklepu, to zakup certyfikatu SSL jest oczywistością.

Gdzie kupić certyfikat SSL? Najwygodniej będzie zaopatrzyć się w niego u dostawcy hostingu, zwłaszcza że zwykle wiąże się to z promocyjną ceną za zakup pakietu usług. Samo zainstalowanie certyfikatu nie jest szczególnie skomplikowane, ale procedura różni się w zależności od oprogramowania znajdującego się na serwerze. Tutaj radzimy więc po prostu skorzystać z pomocy dostawcy hostingu.

Stronę korzystającą z certyfikatu SSL można łatwo rozpoznać po symbolu kłódki wyświetlającym się w pasku przeglądarki, tuż obok adresu witryny. Pamiętaj, że najnowsze wersje przeglądarek (Chrome, Firefox) automatycznie ostrzegają użytkowników przed wchodzeniem na strony nieszyfrujące połączenia.

 

System CMS

Jeśli zdecydowałeś się założyć własną stronę internetową w oparciu o system CMS, to kolejnym krokiem jest wybór odpowiedniego oprogramowania. Od razu uprzedzamy: poświęcisz na to sporo czasu, ponieważ na rynku jest mnóstwo darmowych CMS-ów godnych polecenia. Oczywiście palmę pierwszeństwa dzierży WordPress – to absolutnie najpopularniejszy CMS na świecie, co wcale nie oznacza, że najlepszy.

Inne popularne CMS-y, które śmiało można polecić początkującym webmasterom, to:

  • Bludit
  • WonderCMS
  • GetSimple CMS
  • CMS

Do tego dochodzi jeszcze szalenie lubiana Joomla!, ale ten system początkowo może Cię nieco odrzucić mnogością dostępnych opcji. Uwierz jednak, że po krótkim zapoznaniu się z nim nabierzesz ochoty do dalszego projektowania strony internetowej w oparciu o Joomla! Ten CMS daje ogromne możliwości w zakresie personalizacji wyglądu witryny i rozbudowywania jej funkcjonalności.

Co z CMS-ami, za które trzeba zapłacić? No cóż: wszystko rozbija się o to, czy masz jakikolwiek budżet na produkcję strony internetowej. Jeśli rzeczywiście stawiasz dopiero pierwsze kroki w webmasteringu, to mimo wszystko sugerujemy skupić się na darmowych CMS-ach – na pewno nie będziesz narzekać na brak opcji czy przydatnych wtyczek.

Na marginesie wspomnijmy jeszcze, że wcale nie ma potrzeby bać się projektowania strony internetowej na CMS. Jeśli jednak nie masz czasu na zapoznanie się z różnymi systemami, to rozważ skorzystanie z darmowego kreatora stron www lub wykonanie prostej strony HTML/CSS na szablonie.

Nie ma też żadnej złotej zasady wyboru systemu CMS. Każdy webmaster ma swój ulubiony system. Ty, jako osoba początkująca, musisz go dopiero znaleźć. W tym celu proponujemy najlepsze możliwe rozwiązanie, czyli testy. Większość systemów CMS posiada opcję demonstracyjną, dzięki czemu możesz łatwo przekonać się, który z nich najbardziej Ci odpowiada pod względem chociażby układu oraz złożoności procesu projektowania witryny.

 

Szablon graficzny

Zdecydowanie najlepszą opcją dla początkującego projektanta stron internetowych jest wykorzystanie gotowego szablonu graficznego, który wystarczy tylko zainstalować w wybranym systemie CMS. Wybór jest ogromny, a oferta obejmuje zarówno szablony w 100% darmowe, jak i płatne.

Zakładamy, że na tym etapie skupisz się na bezpłatnych szablonach graficznych. Sprawdzone banki szablonów, z których możesz skorzystać, to:

  • gavick.com
  • template-monster.com
  • pl.wix.com

Wybierz szablon, który najlepiej pasuje do stworzonego przez Ciebie wcześniej układu strony. W mniejszym stopniu skupiaj się na wyglądzie graficznym przykładowego szablonu, bo to i tak się zaraz zmieni, gdy zaczniesz na nim pracować.

Wybrany szablon wystarczy tylko wgrać do systemu CMS, a następnie zacząć go uzupełniać elementami graficznymi, czyli wszelkimi zdjęciami i obrazkami.

Uwaga!

Koniecznie upewnij się, że wybrany szablon graficzny jest responsywny, czyli został dopasowany do ekranów urządzeń mobilnych. Dzięki temu strona będzie dobrze wyglądać zarówno na komputerze, jak i smartfonie. Responsywność określa się skrótem RWD.

 

Elementy graficzne

To kolejne ważne zagadnienie. Pamiętaj, że wygląd strony decyduje o tym, czy użytkownik zechce poświęcić choćby kilkanaście sekund na zapoznanie się z jej treścią. Dlatego włóż trochę pracy w uatrakcyjnienie layoutu witryny. W tym celu będziesz oczywiście potrzebować wspomnianych już elementów graficznych.

W sieci jest mnóstwo tak zwanych banków zdjęć – część z nich możesz pobrać i wykorzystać za darmo, część niestety wymaga opłacenia licencji. Poniżej znajdziesz nasz wybór polecanych banków, z którymi warto się zapoznać:

  • Pixabay.com
  • Stocksnap.io
  • Unsplash.com
  • Freeimages.com
  • Stock.Adobe.com – to bank komercyjny, czyli za dostęp do jego zasobów trzeba zapłacić
  • Istockphoto.com – ogromna baza contentu graficznego, która jednak także jest udostępniana odpłatnie

Oczywiście możesz pójść o krok dalej i zadbać o to, aby grafika na projektowanej przez Ciebie stronie internetowej była unikalna. W tym celu musisz jednak wynająć zawodowego fotografa lub samemu zrobić niepowtarzalne zdjęcia. Czy gra jest warta świeczki? To zależy, jaki efekt chcesz osiągnąć. Unikalne zdjęcia na pewno dodają witrynie prestiżu. Z drugiej jednak strony koszt ich produkcji może być niewspółmierny do celu, jakiemu służy witryna. Musisz to ocenić samodzielnie.

Na pewno natomiast warto zadbać o to, aby cały layout strony był maksymalnie unikalny. Jak już wspomnieliśmy, masz pełną dowolność w zakresie dopasowania szablonu witryny do Twoich oczekiwań oraz tematyki strony. Tutaj przyda Ci się jakiś darmowy program graficzny. Łap polecane propozycje:

  • GIMP
  • Canva
  • NET
  • IrfanView

Każdy z tych programów jest bardzo łatwy w obsłudze. Canva ponadto posiada sporą bazę gotowych layoutów stron www, które wystarczy tylko lekko zmodyfikować.

 

Przydatne dodatki

Aby uatrakcyjnić stronę internetową i dać użytkownikom więcej powodów do zapoznania się z jej treścią, warto uzupełnić ją o kilka prostych, ale za to bardzo funkcjonalnych dodatków. Mamy tutaj na myśli chociażby:

  • Licznik odwiedzin
  • Zegar
  • Kalendarz
  • Licznik odmierzający czas do jakiegoś wydarzenia (jeśli ma to związek z tematyką strony)

Takich dodatków jest mnóstwo, również zupełnie darmowych. Najłatwiej będzie Ci wygenerować odpowiedni widget online (w postaci kodu HTML do wklejenia na stronie), korzystając z odpowiedniej strony internetowej. Fajne i obszerne bazy dodatków znajdziesz chociażby na:

  • timeanddate.com
  • deszczowce.pl
  • dodatki.net

Po zakończeniu wszystkich prac graficznych i dodaniu treści (strona nie powinna być pusta w momencie publikacji), pozostanie Ci już tylko wgranie gotowej witryny na serwer.

 

Klient FTP

Wgrywanie strony internetowej na serwer nie jest może najłatwiejszą rzeczą na świecie, zwłaszcza dla osoby, która nigdy wcześniej tego nie robiła, ale spokojnie – na pewno sobie z tym poradzisz. Dokładny poradnik krok po kroku udostępniają wszyscy producenci systemów CMS, a i społeczność zgromadzona wokół danego skryptu z pewnością udzieli Ci wyczerpujących wskazówek.

Generalnie wszystko sprowadza się do przeniesienia plików strony na udostępnioną przez dostawcę hostingu przestrzeń dyskową. Będziesz do tego potrzebować tzw. klienta FTP, czyli po prostu programu komputerowego służącego do kopiowania plików na serwer. Który z nich wybrać? Tradycyjnie przygotowaliśmy dla Ciebie kilka propozycji:

  • Total Commander
  • Filezilla
  • Smart FTP
  • FireFTP
  • FTP Rush

Po uruchomieniu programu postępuj zgodnie z instrukcją, uzupełniając wszystkie pola. Po wgraniu strony na serwer zaloguj się do panelu administracyjnego swojej usługi hostingowej i sprawdź, czy wszystkie pliki są widoczne. Uruchom skrypt CMS, by przekonać się, jak strona będzie się prezentować w oknie przeglądarki. To dobry moment na wprowadzenie ostatnich poprawek.

 

Testy i start strony

Zanim oficjalnie opublikujesz stronę w sieci pod wybranym adresem www, pozwól jej trochę „odpocząć”. Jesteś zmęczony, nieźle się ostatnio napracowałeś, a więc na pewno nie dostrzegasz różnych ewidentnych błędów. Zrób sobie 1-2 dni przerwy i z czystą głową ponownie uruchom CMS-a, sprawdzając krok po kroku całą zawartość witryny.

Upewnij się, że:

  • Strona dobrze wygląda w każdej popularnej przeglądarce;
  • Strona jest responsywna (czyli wyświetla się poprawnie na małym ekranie, np. smartfona – obecnie wszystkie polecane systemy CMS umożliwiają zaprojektowanie strony w standardzie RWD);
  • W tekstach zamieszczonych na stronie nie ma wstydliwych błędów ortograficznych czy gramatycznych;
  • Grafiki się „nie rozjeżdżają”;
  • Wszystkie dodatkowe elementy graficzne i funkcjonalne (np. licznik odwiedzin) są na swoich miejscach;
  • Strona szybko się ładuje;
  • Nie ma pustych zakładek;
  • Każdy adres URL prowadzący do zakładki jest aktywny (nie wyświetla się słynny błąd 404 „Page not found”)

Wszystko wygląda w porządku? W takim razie zatwierdź wprowadzone zmiany i opublikuj stronę online z poziomu panelu administracyjnego hostingu.

Uff, dotarliśmy do końca. Tak duża dawka wiedzy (choć i tak nie wchodziliśmy przesadnie w szczegóły) może Cię w tej chwili przytłaczać i na pewno myślisz sobie, że nie dasz rady. To zrozumiałe, ale pamiętaj, że dopóki nie spróbujesz, to nie przekonasz się, czy masz zadatki na webmastera. Projektowanie stron internetowych nie jest wcale jakąś wiedzą tajemną.

Perspektywa założenia strony www za darmo, bez niczyjej pomocy, jest bardzo kusząca. Nawet jeśli Twój pierwszy serwis będzie prosty i nie do końca udany, to zdobyte doświadczenie pozwoli Ci w przyszłości udoskonalić witrynę lub zaprojektować ją od nowa, tym razem bardziej świadomie.