Depresja to bardzo powszechne, a jednocześnie często bagatelizowane lub zbyt późno rozpoznawane zaburzenie psychiczne. Na rynku jest jednak mnóstwo książek i innych materiałów, które są pomocne w zrozumieniu choroby i poradzeniu sobie z nią.
Poniżej zamieszczamy zestawienie, które zawiera zarówno opracowania naukowe, jak i praktyczne poradniki skierowane do wybranych grup, w tym pacjentów, ich rodzin czy nauczycieli. Nie jest to ranking, a lista szczególnie wartościowych i przydatnych publikacji. Jednocześnie zachęcamy do zapoznania się z artykułem „Depresja”, który omawia kluczowe aspekty zaburzenia depresyjnego.
Spis treści
Książki popularnonaukowe i poradniki
Melancholia – Antoni Kępiński
Opracowanie wybitnego psychiatry to klasyka polskiej literatury popularnonaukowej dotyczącej depresji. Autor wnikliwie analizuje to zaburzenie psychiczne, uwzględniając zarówno naukową perspektywę, jak i empatyczną analizę doświadczeń pacjentów.
Depresja. Jak skruszyć mury więzienia swojego umysłu – Dorothy Rowe
Angielski bestseller (nagroda The Mind Book of the Year), który prezentuje ciekawą teorię. Zgodnie z nią depresja to mechanizm obronny stosowany w trudnej sytuacji życiowej, z którego człowiek może się uwolnić. Pozycja odpowiednia dla wszystkich – pacjentów, ich bliskich, ale też osób zajmujących się tą chorobą zawodowo.
Depresja. Jak pomóc sobie i bliskim – Dorota Gromnicka
Książka napisana z pozycji psychoterapeutki, która bazuje nie tylko na opracowaniach naukowych, ale też na wieloletniej pracy z osobami w depresji. Ogromną zaletą jest prosty język i czytelność publikacji (najważniejsze fragmenty wyszczególnione zostały w ramkach) oraz dodatkowe materiały (np. arkusze do rozpoznawania alarmujących objawów depresji).
Depresja, czyli gdy każdy oddech boli – Monika Kotlarek
Ten poradnik pomaga w zrozumieniu depresji zarówno osobom chorym, jak i ich bliskim. Wyjaśnia, jak zaburzenie zmienia człowieka, co czuje i myśli pacjent oraz podpowiada, jak wspierać osobę w depresji podczas leczenia choroby.
Anatomia depresji. Demon w środku dnia – Andrew Solomon
Obszerne i wielowymiarowe studium depresji, w którym osobiste doświadczenie autora splecione zostało z dogłębną analizą medyczną, biologiczną i społeczną tej choroby. Pozycja bardzo wartościowa zarówno pod kątem edukacyjnym w zakresie depresji, ale też jako lektura otwierająca oczy na konsekwencje, jakie niesie współczesny styl życia.
Radość życia, czyli jak zwyciężyć depresję. Terapia zaburzeń nastroju – David D. Burns
Przełomowa pozycja, w której autor opisuje, jak zmienić negatywne myśli i emocje, używając naukowych metod (i to bez leków). Ten międzynarodowy bestseller bazuje na terapii poznawczo- behawioralnej (CBT) i przedstawia bardzo konkretne ćwiczenia, które pomagają wyrwać się ze spirali zaburzeń nastroju.
Świadomą drogą przez depresję. Wolność od chronicznego cierpienia – Jon Kabat-Zinn, Mark Williams, John Teasdale, Zindel Segal
Intrygujące połączenie medytacji Wschodu z zachodnią terapią poznawczą (MBCT – Mindfulness-Based Cognitive Therapy). Autorzy wyjaśniają, dlaczego siłą woli nie można uwolnić się od depresji. W zamian proponują m.in. ćwiczenia mindfulness (praktyka uważności). Pozycja szczególnie polecana osobom z nawracającymi epizodami depresji.
Twarze depresji – Anna Morawska
Zbiór osobistych historii ludzi zmagających się z depresją, który dowodzi, że depresja może mieć bardzo różny przebieg i nasilenie. Książka w przystępny sposób przekazuje czytelnikom dużą dawkę wiedzy o depresji.
Powiedz STOP depresji, lękom i toksycznym ludziom – Mirosław Słowikowski
W tym poradniku autor (coach i trener motywacyjny) zgromadził ćwiczenia i techniki, służące pokonaniu depresyjnych stanów, np. niskiego poczucia wartości, apatii, lęku, poczucia osamotnienia.
Depresja. Poradnik dla przyjaciół i rodziny – Huub Buijssen
Holenderski psycholog kliniczny przedstawia praktyczne rady dotyczące wspierania osoby cierpiącej na depresję. Daje też wskazówki, jak w tym procesie nie „zarazić się” chorobą.
Depresja u nastolatków
Depresja nastolatków. Jak ją rozpoznać, zrozumieć i pokonać – Klaudia Siwek, Konrad Ambroziak, Artur Kołakowski
Kompendium wiedzy dotyczące depresji młodzieńczej, w tym przyczyn zaburzenia, jego objawów i metod leczenia. To podstawa teoretyczna, przybliżająca rodzicom, na czym polega choroba i jak pomóc dziecku z niej wyjść. Zawiera także materiały dla nastoletnich osób z zaburzeniami nastroju (np. ćwiczenia, komiksy).
Nastolatek a depresja. Praktyczny poradnik dla rodziców i młodzieży – Konrad Ambroziak, Artur Kołakowski, Klaudia Siwek
Część praktyczna będąca uzupełnieniem poprzedniej pozycji tych autorów. Książka zawiera porady, ćwiczenia czy odpowiedzi na najczęstsze pytania rodziców i dzieci w kwestii depresji.
W pułapce myśli. Dla nastolatków. Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiem – Louise Hayes, Joseph Ciarrochi, Ann Bailey
Poradnik skierowany konkretnie do młodzieży borykającej się z depresją, ale na lekturze skorzystają też rodzice czy nauczyciele. Autorzy zastosoawli prosty i bezpośredni język oraz dostosowali przekaz do zdolności poznawczych i emocjonalnych młodego odbiorcy. Książka zawiera wiele praktycznych wskazówek, przykładów i ćwiczeń pomagających w radzeniu sobie z trudnymi emocjami.
To nie smutek, to depresja. Poradnik dla rodziców nastolatków w kryzysie – Monika Kotlarek
Autorka, psycholożka z SWPS prezentuje strategie dla rodziców, których dzieci cierpią z powodu depresji. Publikacja zawiera ćwiczenia regulowania emocji i wskazówki, jak wspierać nastolatka – tak, by uniknąć nadopiekuńczości.
Zrozumieć depresję. Poradnik dla nastolatków – Magdalena Jakubowska
Bezpłatny poradnik online skierowany do młodzieży. Publikacja jest ładna graficznie, przejrzysta i stosuje prosty język. Wyjaśnia młodym odbiorcom co to takiego depresja, jak ją rozpoznać i jak zachować się w sytuacji kryzysu psychicznego. Znajdziesz ją pod tym adresem.
Depresja poporodowa
O depresji w ciąży i po porodzie – Iwona Koszewska
Publikacja medyczna przedstawiająca informacje na temat depresji w okresie perinatalnym (w ciąży i po porodzie) – wyjaśnia, jakie są przyczyny, objawy i sposoby jej leczenia. Książka przeznaczona dla kobiet zmagających się z tym problemem, ale też dla ich partnerów i innych bliskich osób.
Poradnik dla mam. Depresja poporodowa – Anna Morawska-Borowiec
E-poradnik zawierający informacje o specyfice depresji poporodowej (np. omawia różnice między tą chorobą a „baby blues”), jej objawach, czynnikach ryzyka czy konsekwencjach depresji poporodowej dla funkcjonowania dziecka. Są tu też wskazówki dotyczące leczenia i wsparcia kobiet. Poradnik jest do pobrania tutaj.
Problemy emocjonalne kobiet w okresie okołoporodowym – Joanna Krzyżanowska-Zbucka
Publikacja omawiająca szerokie spektrum zaburzeń psychicznych w ciąży i po porodzie, w tym depresję poporodową. Główny nacisk położony jest na opis objawów i czynników ryzyka, ale też na strategie radzenia sobie z tymi problemami. Jeśli interesuje Cię ta pozycja, kliknij w ten link.
Depresja u osób starszych
Depresje w wieku podeszłym. Przyczyny, diagnoza, leczenie – Tadeusz Parnowski
Monografia kompleksowo przedstawia przyczyny, objawy, współchorobowość, diagnostykę i możliwości leczenia osób w wieku podeszłym borykających się z depresją. Pozycja skierowana do lekarzy itp., ale może być przydatna także dla opiekunów i rodzin.
Depresja seniorów. Broszura dla pacjentów – Stowarzyszenie Aktywnie Przeciwko Depresji
Broszura edukacyjna przygotowana z myślą o seniorach i ich rodzinach. W prosty sposób opisuje objawy depresji charakterystyczne dla tej grupy wiekowej, wpływ innych chorób i informacje o leczeniu oraz roli bliskich w tym procesie. Bezpłatny materiał dostępny jest na stronie Stowarzyszenia.
Materiały dla nauczycieli
O depresji. Poradnik dla nauczycieli i rodziców – Lech Kalita, Maciej Dębski
E-book omawia fakty na temat depresji: statystyki, formy depresji, sposoby leczenia i profilaktyki. Jej celem jest też podniesienie praktycznych umiejętności nauczycieli i opiekunów w zakresie wspierania małoletnich osób chorych. Publikacja znajduje się na stronie kampanii „Dobrze, że jesteś”.
Nastoletnia depresja. Poradnik dla nauczycieli – Forum Przeciw Depresji
Poradnik metodyczny zawierający omówienie przyczyn i symptomów depresji, a także sposobów wspierania przez nauczycieli uczniów w depresji. Zawiera też scenariusze lekcji dotyczące tego tematu. Tu pobierzesz całość materiałów.
Chociaż powyższe publikacje dają ogromną wiedzę na temat depresji, nie zastąpią profesjonalnej pomocy, jakiej udzielić może tylko specjalista, np. lekarz psychiatra czy psycholog. Jeśli potrzebujesz takiego wsparcia, przydatna może być lista placówek medycznych, w których udzielana jest pomoc osobom w depresji.