Liga Akademicka to bardzo ciekawy przykład tego, jak esport może przenikać do środowiska uczelnianego, przyczyniając się do jego integracji i promocji szkół wyższych. Na czym polegały te rozgrywki, jakie gry obejmowały oraz jak rozwijała się liga, opisujemy poniżej.
Spis treści
Czym była Liga Akademicka?
Liga Akademicka zorganizowana została po raz pierwszy w 2017 r., czyli w tym samym roku, co pierwsze profesjonalne rozgrywki sportów elektronicznych w naszym kraju: Polska Liga Esportowa. Był to więc czas, kiedy esport w Polsce coraz odważniej zaczął wychodzić poza wąskie środowisko graczy, a zakłady na esport były już nawet regularnie dostępne w ofercie bukmacherów (hazard wiąże się z ryzykiem i przeznaczony jest dla osób pełnoletnich, sprawdź które gry hazardowe oferowane są przez legalnych operatorów, gra u operatorów nieposiadających zezwolenie podlega karze). Jednak Liga Akademicka skierowana była do innego segmentu: stanowiła e-sportową ligę przeznaczoną wyłącznie dla społeczności studentów. Pomysłowi jej zorganizowania przyświecała idea tworzenia mostów między e-sportem a światem akademickim.
W praktyce oznaczało to urządzanie rywalizacji w ramach wybranych gier, w której udział brali studenci z całej Polski. Co ważne, w rozgrywkach występowały reprezentacje, w skład których wchodzili studenci wyłącznie z danej uczelni. To model funkcjonujący np. w ligach studenckich koszykówki czy futbolu w amerykańskich wyższych szkołach. Jego zastosowanie pomagało integrować studentów oraz angażować kibiców i same uczelnie. Tym bardziej, że organizatorzy podkreślali otwartość ligi – udział brać mogli wszyscy chętni, bez względu na rodzaj i wielkość uczelni czy studiowany kierunek.

Ważnym aspektem była dość duża reprezentacja kobiet wśród uczestników rywalizacji. Przykładowo w trzecim sezonie wśród ponad 380 uczestników grało 25 dziewcząt (około 6,6%), co jak na wydarzenie e-sportowe było niezłym wynikiem (w zawodowym e-sporcie odsetek kobiet wynosi 1-5%, choć w ogólnej populacji graczy kobiety stanowią blisko połowę!).
Liga Akademicka organizowana była w latach 2017 – 2020. Od drugiej edycji projekt funkcjonował pod nazwą T-Mobile Liga Akademicka, ponieważ firma T-Mobile została sponsorem tytularnym rozgrywek. Pomysłodawcą przedsięwzięcia był Marcin Rausch.
Początki Ligi Akademickiej
Pierwszy sezon Ligi Akademickiej wystartował 2 listopada 2017 r. i zakończył się w styczniu 2018 r. W tej edycji przeprowadzono rywalizację jedynie w ramach jednej gry, mianowicie League of Legends. Do udziału w turnieju zgłosiło się 36 drużyn reprezentujących uczelnie z całej Polski, a w jego głównej fazie wystąpiło 16 reprezentacji uczelni. Nazwa każdego zespołu łączyła nazwę szkoły z wybranym przydomkiem (często nawiązującym do LoL), np. Golemy z Politechniki Warszawskiej, Tytani z Politechniki Łódzkiej, Lwy z Politechniki Gdańskiej czy Wilki z Uniwersytetu Warszawskiego.
Zespoły walczyły o tytuł akademickiego mistrza Polski oraz nagrody o łącznej wartości 10 tys. zł. Jako główny partner rozgrywek oraz sponsor nagród wystąpiła marka gamingowa AORUS (należąca do Gigabyte’a). Co ważne dla tworzenia widowni i budowania rozpoznawalności Ligi Akademickiej, wszystkie mecze można było oglądać na żywo z komentarzem na Twitchu. Już od pierwszej edycji widać więc było, że projekt organizowany jest na profesjonalnym poziomie. Jaki był dokładny przebieg fazy grupowej i play-offów tego sezonu oraz jak wyglądały wyniki, opisujemy w artykule „Grupy i faza play-off Ligi Akademickiej”.
Przełomowy drugi sezon Ligi Akademickiej
Jak się okazało, Liga Akademicka nie była jednorazowym przedsięwzięciem. W marcu i kwietniu 2018 r. zorganizowana została jej kolejna edycja, a dzięki pozyskaniu dużego sponsora tytularnego projekt nabrał wiatru w żagle. Od tego czasu rozgrywki zaczęły funkcjonować jako T-Mobile Liga Akademicka.
Przede wszystkim w drugim sezonie poza rywalizacją w grze League of Legends odbyły się też zawody w 2 innych grach: StarCraft II i Overwatch. Dzięki rozszerzeniu listy tytułów turniej mógł zainteresować większą liczbę studentów, różniących się pod względem umiejętności i preferencji e-sportowych. Warto bowiem wyjaśnić, że uwzględnione w drugiej edycji gry wymagają od zawodników innych kompetencji. LoL bazuje przede wszystkim na współpracy zespołowej, długofalowej taktyce i strategicznej kontroli mapy, StarCraft II wymaga samodzielnego planowania strategicznego, szybkiego tempa podejmowania decyzji i wielozadaniowości, a Overwatch – błyskawicznego refleksu, mechanicznej celności strzeleckiej oraz idealnej synchronizacji działań grupy.
Jednocześnie w drugiej odsłonie Ligi Akademickiej znacząco wzrosła pula nagród, która w całych rozgrywkach opiewała już na 45 tys. zł. Dokładny podział środków wyglądał następująco: Overwatch – 28 tys. zł, League of Legends – 12,5 tys. zł, Starcraft 2 – 5 tys. zł.
Już podczas trwania drugiego sezonu turnieju Marcin Rausch zapowiadał w mediach, że jesienią br. odbędzie się trzeci sezon, w którym pojawi się kolejny tytuł gamingowy. Był to jasny sygnał, że Liga Akademicka nie tylko będzie kontynuowana, ale organizatorzy planują jej intensywny rozwój.
Kolejne edycje Ligi Akademickiej
W późniejszym czasie projekt zaczął działać bardziej regularnie i coraz mocniej przypominał stałą scenę e-sportową – tyle że akademicką. W harmonogramie trzeciego sezonu (listopad 2018 – styczeń 2019 r.) zgodnie z planem znalazły się już 4 gry: StarCraft II, LoL, Overwatch oraz Rainbow Six Siege. W czwartej edycji (marzec – maj 2019 r.) T-Mobile Liga Akademicka utrzymała ten sam zestaw gier, a pula nagród przekroczyła już 55 tys. zł.
Największego rozmachu Liga Akademicka nabrała jednak w piątym sezonie (listopad 2019 – styczeń 2020 r.). Do tej edycji zgłosiło się aż 1 030 studentów z 91 uczelni z całej Polski. Organizatorzy zmienili też niektóre gry: z programu zniknęły Overwatch i StarCraft II, które zastąpiono tytułami Counter-Strike: Global Offensive oraz Gwint. Natomiast nadal rozgrywane były mecze League of Legends i Rainbow Six Siege. Wynikało to w dużej mierze z popularności konkretnych tytułów, która w świecie esportu zmienia się dość dynamicznie. Oczywiście wszystkie spotkania były transmitowana na żywo, a o ich komentowanie zadbały takie mocno rozpoznawalne postacie branży e-sportowej, jak np. Wojciech „Bezi” Wróbel (LoL) czy Dawid „Azonh” Letachowicz (Gwint).
W tym czasie projekt zyskał też dodatkowy wymiar, gdyż został rozszerzony o konkurencję Coding Masters. Były to mistrzostwa studentów w programowaniu, a dokładnie w zakresie kodowania w takich językach programowania jak C++ i/lub Python. Zostały one przygotowane we współpracy z portalem Pracuj.pl.
Jak wyglądały rozgrywki w Lidze Akademickiej?
Jak już wiemy, w rozgrywkach Ligi Akademickiej występowały wyłącznie reprezentacje polskich uczelni, a daną drużynę tworzyli studenci tej samej szkoły wyższej. Zasady rywalizacji w poszczególnych edycjach w pewnych aspektach się różniły, zwłaszcza że czasem lista gier zmieniała się wraz z nowym sezonem.
Jeśli chodzi o pierwszą odsłonę Ligi Akademickiej, gra toczyła się tylko w ramach League of Legends. Każdego dnia turniejowego odbywały się po 2 mecze w formacie BO3, a więc do 2 wygranych map. Ponadto 16 drużyn uczestniczących w głównej fazie rozgrywek było podzielonych na 4 grupy (A, B, C i D). Wszystkie spotkania były transmitowane w Internecie – widzowie mogli śledzić ich przebieg w czwartki i piątki od godz. 18:00. Jak wyglądał mecz otwarcia rozgrywek, dowiesz się z tekstu „Krasnoludy vs Tytani – pierwszy mecz w historii Ligi Akademickiej”.
W drugim sezonie turnieju zgodnie z harmonogramem po 2-tygodniowym okresie przewidzianym na przyjmowanie zgłoszeń zespołów (od 29 stycznia do 9 lutego) nastąpiły kwalifikacje, oficjalna prezentacja grup i drużyn, sezon zasadniczy i faza play-off. Sezon zasadniczy trwał od 1 marca do 15 kwietnia, a play-offy od 17 do 29 kwietnia. Co więcej, mecze rozgrywane były według stałego rozkładu: Overwatch we wtorki i środy, League of Legends w czwartki i piątki, a StarCraft II w niedziele.
Oczywiście skoro w rozgrywkach pojawiały się kolejne gry, zasady też ewoluowały. Przykładowo począwszy od trzeciego sezonu mecze były rozgrywane i transmitowane już codziennie. Ponadto organizatorzy wydarzenia udostępniali w Internecie rozmaite tabele z wynikami, ligowe rankingi i drabinki play-off. W mediach społecznościowych i innych miejscach online pojawiały się też różne relacje z przebiegu studenckiej rywalizacji e-sportowej.
Dodajmy też, że finały były organizowane zazwyczaj jako wydarzenia LAN-owe, czyli odbywały się stacjonarnie na terenie wybranej uczelni. Dla przykładu w maju 2019 r. finał Ligi Akademickiej League of Legends rozegrany został na Politechnice Wrocławskiej w Strefie Kultury Studenckiej. Na miejscu miało pojawić się ponad 200 kibiców, a wstęp był oczywiście bezpłatny.
Drużyny Ligi Akademickiej na przestrzeni lat
Przez historię omawianej ligi e-sportowej przewinęły się drużyny z wielu uczelni, dlatego nie ma sensu ich wszystkich wymieniać. Jednak jest kilka ekip, które odegrały na przestrzeni kolejnych edycji wydarzenia szczególną rolę.
Inżynierzy vs Lwy – e-sportowe „El Clásico”
Na pewno wyjątkowo interesująco przebiegała rywalizacja Inżynierów z Politechniki Wrocławskiej oraz Lwów z Politechniki Gdańskiej. To właśnie te 2 zespoły najczęściej były głównymi bohaterami rozgrywek League of Legends. Inżynierzy wygrali pierwszą edycję Ligi – jak dokładnie wyglądała ich droga po złoto, przeczytasz w artykule pt. „Inżynierzy z PWr mistrzami Polski”. W drugiej odsłonie rozgrywek triumfowały Lwy, a za sprawą trzeciego sezonu mistrzowski tytuł powrócił do Wrocławia. Co więcej, w finale czwartego sezonu wrocławianie ponownie pokonali gdańszczan, zdobywając ligowy puchar i 4 tys. zł. Jednak w piątym sezonie górą byli zawodnicy z Politechniki Gdańskiej. Lwy wygrały z Inżynierami stosunkiem 2:1, odzyskując tym samym tytuł mistrzowski w League of Legends. Ta historia sprawiła, że mecze tych 2 ekip porównywane były do „El Clásico”.
Tyranozaury z WAT
Liga Akademicka obfitowała jednak w znacznie więcej niezapomnianych pojedynków i świetnych zespołów. W jej pierwszym sezonie na drugim stopniu podium stanęły Smoki z Politechniki Krakowskiej, a miejsce trzecie wywalczyły Tyranozaury z Wojskowej Akademii Technicznej. Te ostatnie odnosiły w późniejszym czasie kolejne sukcesy. W sezonie drugim Ligi Akademickiej, także w ramach rozgrywek League of Legends, zespół już po czwartej kolejce zapewnił sobie pierwsze miejsce w grupie i awans do ćwierćfinałów. Ostatecznie w drugiej edycji wydarzenia warszawskie Tyranozaury ponownie okazały się trzecią drużyną Ligi – po wygranym meczu z Górnikami z Politechniki Śląskiej.
AGHenci i AGHresorzy z AGH
Wiele emocji zapewnili kibicom także AGHenci i AGHresorzy z krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej. AGHenci uczestniczyli w zmaganiach Ligi Akademickiej już w pierwszym jej sezonie, a w drugiej edycji zasłynęli z umiejętności odwracania losów trudnych meczów. Najlepszym przykładem było spotkanie z Informatykami, w którym najpierw przegrali pierwszą mapę, ale ostatecznie wygrali cały mecz 2:1. Natomiast podczas rozgrywek w ramach Overwatch zabłysnęli AGHresorzy, gdyż awansowali do ćwierćfinałów po rozegraniu kilku wyjątkowo jednostronnych meczów w fazie grupowej.
Morsy z UG
Innym wyróżniającym się zespołem był dla przykładu team Morsy z Uniwersytetu Gdańskiego. Drużyna ta wszechstronnie reprezentowała swoją uczelnię: zarówno w League of Legends, Counter-Strike: Global Offensive, StarCraft II, jak i Overwatch. W piątym sezonie gdańszczanom udało się nawet wywalczyć pierwsze miejsce w CS:GO, a w League of Legends – czwarte.
Dlaczego Liga Akademicka była ważna?
Liga Akademicka była bardzo dobrze zorganizowanym, dłuższym cyklem rozgrywek e-sportowych, który z roku na rok rozwijał się i stawał coraz ciekawszym wydarzeniem rozgrywanym między różnego rodzaju uczelniami w Polsce. Turniej był interesujący z kilku względów. Na pewno docenić trzeba jego sportowy wymiar – dla finalnego sukcesu znaczenie miały bowiem nie tylko wyniki pojedynczych meczów, ale dobra forma drużyn i ich zawodników przez kilka kolejnych tygodni. Ponadto w programie rozgrywek pojawiały się nowe tytuły e-sportowe, co pozwalało zaangażować coraz szerszy krąg studentów do udziału w rywalizacji i kibicowaniu.
Poza tym jednym z celów Ligi Akademickiej było stworzenie takiej przestrzeni, w której najbardziej rokujący zawodnicy mogliby się wyróżnić, co mogło być pierwszym krokiem w stronę profesjonalnej kariery w e-sporcie. I tak się rzeczywiście działo. Najlepszym przykładem są Inżynierzy z Politechniki Wrocławskiej, którzy najpierw odnosili sukcesy w Lidze Akademickiej, a potem przeszli do zawodowej Ultraligi (pod nazwą Esports Academy).
Równie istotne wydają się jednak pozasportowe aspekty. Wydarzenie integrowało środowisko studenckie, wzmacniało utożsamianie się studentów ze swoją uczelnią, a przy okazji było dobrym sposobem na jej promocję. Dlatego Liga Akademicka była nie tylko ciekawą imprezą sportową, ale też przykładem na to, jak esport może być wykorzystywany w celu wzmacniania akademickiej społeczności.