Nie każdy, kto pije alkohol, jest uzależniony. Jednak obok uzależnienia specjaliści wyróżniają inne wzory spożywania alkoholu, które niosą ze sobą negatywne konsekwencje. Dowiedz się, jak objawia się picie ryzykowne i picie szkodliwe oraz czym grozi każdy z tych problemów.
Czym jest picie ryzykowne?
Picie ryzykowne występuje wtedy, gdy ktoś pije za dużo alkoholu – czy to jednorazowo, czy łącznie w dłuższej perspektywie czasowej. Ponadto robi to za często, w niewłaściwych sytuacjach, a także w taki sposób, że zwiększa ryzyko wystąpienia negatywnych skutków zdrowotnych w przyszłości, jeśli będzie dalej tak postępować. Osoba pijąca ryzykownie często nie odczuwa jeszcze wyraźnych problemów zdrowotnych ani nie dostrzega większego wpływu alkoholu na swoje codzienne życie. Mimo to taki wzorzec picia zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia m.in. chorób przewlekłych, urazów, problemów rodzinnych czy trudności zawodowych.
Choć picie ryzykowne nie daje poważniejszych szkód „teraz”, to najprawdopodobniej pojawią się one za jakiś czas, jeśli obecny wzór picia alkoholu nie zostanie zmieniony.
Czym jest picie szkodliwe?
Z kolei picie szkodliwe określa przypadek, kiedy nadmierne spożywanie alkoholu doprowadziło już do konkretnych szkód. Mogą one mieć charakter fizyczny, np. uszkodzenia wątroby, nadciśnienie tętnicze czy problemy żołądkowo-jelitowe albo psychiczny, przejawiający się m.in. pogorszeniem samopoczucia, zaburzeniami nastroju czy problemami z koncentracją. Szkodliwe picie alkoholu może również odbijać się na funkcjonowaniu społecznym i zawodowym, co przejawia się m.in. konfliktami rodzinnymi czy trudnościami w pracy.
Różnica między piciem ryzykownym a szkodliwym jest taka, że w tym drugim przypadku nie mówimy już o zwiększonym zagrożeniu, ale o rzeczywistych skutkach związanych ze spożywaniem alkoholu.
Picie ryzykowne i szkodliwe a uzależnienie
Jak już wspomniano, picie ryzykowne czy szkodliwe to coś innego niż uzależnienie od alkoholu (tzw. alkoholizm). Uzależnienie jest odrębnym zaburzeniem, które charakteryzuje się m.in. utratą kontroli nad piciem, bardzo silną potrzebą napicia się czy kontynuowaniem spożywania mimo odczuwania negatywnych konsekwencji. Jeśli interesuje Cię temat uzależnienia od alkoholu w kontekście polskiego społeczeństwa, sprawdź nasz tekst „Alkoholizm w Polsce”.
Tak więc dana osoba może doświadczać problemów wynikających ze spożywania alkoholu (picie ryzykowne lub szkodliwe), nie spełniając jednocześnie kryteriów nałogu. Ale z drugiej strony oba wzorce spożywania alkoholu zwiększają ryzyko rozwoju choroby alkoholowej. Im dłużej utrzymuje się niekorzystny wzorzec spożywania alkoholu, tym większe prawdopodobieństwo, że problem alkoholowy będzie się zaostrzał.
Jak ocenić własny sposób picia?
Ocena własnych nawyków i zachowań związanych z alkoholem nigdy nie jest łatwa. Pomocne mogą być narzędzia przesiewowe, takie jak test AUDIT opracowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Ten krótki kwestionariusz pozwala ocenić, czy sposób spożywania alkoholu danego człowieka może wiązać się z ryzykiem wystąpienia szkód zdrowotnych lub społecznych.
Jednak w przypadku podejrzeń, że nasz sposób picia może być ryzykowny, szkodliwy lub nawet nałogowy, najlepiej jest skonsultować się z ekspertem – np. psychologiem czy specjalistą psychoterapii uzależnień. Wczesne rozpoznanie problemu alkoholowego zwiększa szanse na poradzenie sobie z nim i ułatwia zapobiegnięcie rozwojowi negatywnych konsekwencji.
Podsumowanie
Jeśli pijesz ryzykownie, znacząco zwiększasz ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji takiego postępowania w przyszłości. Jeśli pijesz szkodliwe, konsekwencje te już są obecne w Twoim życiu. Choć oba wzorce nie świadczą o uzależnieniu, stanowią wyraźny sygnał ostrzegawczy i powinny skłaniać do dokonania oceny własnych nawyków związanych z piciem napojów alkoholowych.
WHO wskazuje, że nie istnieje całkowicie bezpieczny poziom spożywania alkoholu!
Potrzebujesz profesjonalnej pomocy? Sprawdź, gdzie można zdiagnozować i leczyć alkoholizm.