System progresja w zakładach bukmacherskich
Progresja w zakładach bukmacherskich to metoda stawkowania, w której stawki kolejnych zakładów zmieniają się w zależności od wyników wcześniejszej gry. W różnych wariantach progresji stawka rośnie albo po przegranej, albo po wygranej. To sposób zarządzania bankrollem i ryzykiem, ale nie zwiększa on na szans na trafienie zakładu.
W progresji wysokość stawki zakładu zależy od wyniku poprzedniego zakładu. Stawka może:
– rosnąć po przegranym zakładzie (progresja malejąca, ang. negative progression) lub
– rosnąć po wygranym zakładzie (progresja rosnąca, ang. positive progression).
Zasady poszczególnych systemów progresji wskazują, w jakim tempie zwiększana jest stawka, kiedy należy ją obniżyć i jaki jest poziom podejmowanego ryzyka.
Na czym polega progresja w zakładach bukmacherskich?
Systemy stawkowania, w tym progresywne, określają sposób dobierania kolejnych stawek podczas gry u bukmachera. Odmian progresji jest wiele, ale łączy je zwiększanie stawki. Jednak to, kiedy stawka rośnie i na jakich zasadach może się mocno różnić. Przykładowo w Martingale’u stawka rośnie 2-krotnie po przegranej, w systemie d’Alembert zwiększa się stopniowo o 1 jednostkę, a w Paroli stawki zwiększają się równie szybko jak w Martingale’u, ale tylko po wygranych. Ponadto pozostałe reguły postępowania także są zróżnicowane, np. jeśli chodzi o wymagane kursy zakładów, ich rodzaj, wielkość bankrollu itp.
Systemy progresji są więc pomocne w ustalaniu, ile środków przeznaczyć na następny zakład, ale nie w tym, jaki mecz czy jaki typ obstawiać (nie mają wpływu na skuteczność typowania). Z drugiej strony stosowanie progresji zmienia wynik finansowy danej serii zakładów i przekłada się na tempo, w jakim rośnie czy maleje bankroll.
Główne rodzaje progresji
Progresja w zakładach bukmacherskich dzieli się na 2 podstawowe kategorie. W poniższej tabeli wyjaśniamy ich ogólny mechanizm działania oraz to, jak wpływa on na bankroll i poziom ryzyka gry.
Rodzaj progresji | Kiedy stawka wzrasta? | Przykładowe systemy | Skutki dla gry |
|---|---|---|---|
Malejąca | Po przegranej | Martingale, Fibonacci, d’Alembert, Labouchere | Seria przegranych prowadzi do gry za coraz wyższe stawki i szybko może spowodować bankructwo. Za to wygrana pozwola odrobić część lub nawet całość wcześniejszych strat (zależnie od systemu). |
Rosnąca | Po wygranej | Paroli, 1–3–2–6 | Stawki rosną tylko po wygranych, a po przegranej wracają do wartości początkowej. Dzięki temu seria porażek nie jest tak groźna, ale odrabianie wcześniejszych strat jest znacznie wolniejsze. |
Poza progresją rosnącą i malejącą istnieją też bardziej specyficzne odmiany progresji, które stosują jakąś formę zabezpieczenia. Jednocześnie można stosować systemy mieszane.
Progresja malejąca
Progresja malejąca jest dość popularna i polega na zwiększaniu stawki po przegranym zakładzie. Podczas gry są więc możliwe 2 sytuacje:
- zakład jest trafiony – stawka kolejnego zakładu pozostaje taka sama,
- zakład jest chybiony – stawka kolejnego zakładu jest odpowiednio zwiększana.
Ten schemat obowiązuje podczas każdego zagrania, czyli jeśli 1. zakład jest przegrany, stawka 2. zakładu ponownie wzrasta itd. Celem tego mechanizmu jest częściowe lub pełne odrobienie wcześniejszych strat (a w klasycznej progresji jednocześnie wypracowanie zysku). Oczywiście seria przegranych może przy takim postępowaniu dość szybko wyczerpać budżet.
Kluczowa cecha progresji malejącej:
Zwiększanie zaangażowania bankrollu podczas serii przegranych.
Poziom ryzyka:
Wysoki, choć różni się w poszczególnych odmianach, bo tempo wzrostu stawki też jest różne (najszybsze w klasycznej progresji, tzw. Martingale).
Wniosek:
W związku z dużym ryzykiem bankructwa progresja malejąca wymaga uwzględnienia możliwości wystąpienia długiej serii przegranych, a więc zapewniania dużego bankrollu (w stosunku do stawki początkowej).
Progresja rosnąca
System progresja kojarzy się przede wszystkim z opisanym powyżej zwiększaniem wysokości stawki za każdym razem, gdy zakład bukmacherski okaże się nieprawidłowy. Jednak progresja może być też rosnąca, co oznacza, że stawki rosną tylko po postawieniu zakładu wygranego. W przeciwieństwie do progresji malejącej straty ponoszone podczas dłuższych pasm niepowodzeń są dość małe, a przystąpienie do gry nie wymaga tak dużego budżetu – ponieważ stawki nie są zwiększane w przypadku uzyskania przegranej. Jako przykład należy tu wymienić przede wszystkim system progresji Paroli, który stanowi lustrzane odbicie klasycznej progresji (dlatego też niektórzy nazywają go systemem antimartingale). W systemie Paroli należy podwoić stawkę za każdym razem, gdy postawiony zakład jest wygrany. Co w sytuacji, gdy zakład jest przegrany? Wtedy stawka kolejnego zakładu jest równa stawce początkowej.
Inne progresje
System progresja stosowany podczas wnoszenia zakładów bukmacherskich może też zawierać mechanizmy zabezpieczające gracza przed szybkim bankructwem. Chodzi więc o to, by w określonych momentach nie stawiać całej posiadanej kwoty, tylko jej część, resztę zachowując na później. Jeśli postawione zakłady będą przegrane, w odwodzie pozostają środki ulokowane jako zabezpieczenie. Taki sposób gry może być z sukcesem stosowany, kiedy graczowi uda się już wypracować duże zyski – zabezpieczenie podnosi poziom bezpieczeństwa, ale nadal wnoszone do gry stawki pozwalają na otrzymywanie dużych zysków. Stawkę obniżamy jednak wtedy, gdy wygrywamy.
Gracze sięgają też po mieszane systemy progresji, czyli takie, które łączą progresję malejącą z rosnącą albo też dodają do nich elementy zabezpieczenia przed szybkim bankructwem. Przykładem systemu mieszanego jest system d’Alemberta, który jest kolejną modyfikacją systemu Martingale’a. W dużym uproszczeniu, jeśli gracz przegrywa, stawka następnego zakładu musi wzrosnąć o 1 jednostkę, a gdy wygrywa – zmniejszyć się o 1 jednostkę (ale nigdy nie może być ona mniejsza niż stawka początkowa). System zwany jest czasem piramidą, bo stawki mogą na przemian rosnąć i maleć w zależności od wyników gry.
Innym przykładem jest progresja rosnąca z ubezpieczeniem, czyli tzw. system 1-3-2-6. W tym systemie stawkowania, aby osiągnąć założony zysk, trzeba przejść 4 etapy gry, obstawiając po kolei za 1 stawkę (wartą 50% budżetu na grę), 3-krotność stawki, jej 2-krotność i 6-krotność. Zaplanowany zysk osiągamy jedynie wtedy, gdy wygramy 4 razy pod rząd. Jednak tylko przegrana na drugim etapie powoduje wyczerpanie budżetu i koniec gry, ponieważ na innych etapach zastosowano zabezpieczenia. Dzięki temu nietrafiony zakład na pierwszym etapie pozwala na dalszą grę, na trzecim etapie daje częściową wygraną, a na czwartym etapie powoduje, że otrzymujemy zwrot budżetu zaangażowanego do gry (nic nie wygrywamy, ale też nie tracimy).
System progresja – zalety i wady
Omówienie różnych rodzajów progresji powinno uświadomić nam, że działanie systemów progresywnych może w praktyce wyglądać bardzo odmiennie. Dla przykładu gra systemem Martingale’a może przebiegać zupełnie inaczej i dać zupełnie inne efekty niż gra systemem d’Alemberta (który jest przecież jego modyfikacją). Czy można jednak pokusić się o podanie zalet i wad, jakie niesie ze sobą obstawianie zakładów bukmacherskich przy użyciu progresji jako takiej? Jak najbardziej.
Zalety progresji
Chociaż stopień skomplikowania zasad poszczególnych systemów jest dość różny, można ogólnie powiedzieć, że stosując się do reguł danego systemu, dobieranie kolejnych stawek jest proste. Zasady są jasne, np. mamy podwajać stawkę po każdej przegranej albo stawiać sumę stawek 2 poprzednich zakładów. Wystarczy więc przyjąć dany system i konsekwentnie stosować się do opisanych wytycznych. Jeśli gracz przyjmie na początku określone założenia, podczas gry nie musi już nic wyliczać czy o czymkolwiek decydować.
Po drugie w przypadku progresji malejącej, nawet jeśli graczowi przytrafi się wyjątkowo długa seria błędnych zakładów, możliwe jest szybkie odrobienie strat. Najlepiej wypada pod tym kątem klasyczna progresja Martingale’a, w której pierwszy prawidłowo wytypowany zakład o kursie minimum 2,0 pozwala się „odkuć”, czyli odrobić straty i osiągnąć niewielki zysk.
Ostatnim argumentem na korzyść stosowania progresji przy stawkowaniu zakładów bukmacherskich jest możliwość uzyskania sporej wygranej w bardzo krótkim czasie. Przykładowo poprawne wytypowanie zakładu przy użyciu systemu Greenwood daje wysoką wygraną już po pierwszym zagraniu (obstawiane kursy są tu z reguły wysokie).
Wady progresji
Niestety wady systemów progresywnych i zagrożenia, jakie wiążą się z ich stosowaniem, mocno przyćmiewają ewentualne korzyści. Kluczową kwestią jest stopień ryzyka, jaki jest wpisany w naturę progresji. Każdy system progresywny jest mocno ryzykowny – nie ma bezpiecznej progresji, jest tylko progresja ryzykowna lub bardzo ryzykowna. W progresji malejącej stawki w przypadku „czarnej serii” rosną w zawrotnym tempie, co szybko może wyczerpać kapitał przeznaczony na grę. Progresja rosnąca z kolei jest bezpieczniejsza, ale żeby po serii niepowodzeń odrobić straty, trzeba postawić sporo trafionych zakładów, co przecież nie jest łatwe. Ponownie ryzykujemy więc, że będziemy stratni.
Co więcej, jeśli chcemy przystąpić do gry i mieć jakieś szanse na sukces, zwłaszcza w przypadku progresji malejącej, musimy mieć naprawdę spory budżet na grę. Dodając jedno do drugiego, wychodzi na to, że progresja oznacza konieczność przygotowania dużego budżetu na obstawianie zakładów bukmacherskich przy akceptacji faktu, że szanse na przegraną są bardzo duże.
Kolejna kwestia, jaką trzeba uwzględnić, wynika nie z charakteru systemów progresywnych, tylko praktyk bukmacherskich. Progresja, zwłaszcza progresja malejąca, może teoretycznie przynieść założone efekty, jeśli gracz jest konsekwentny i ma wystarczająco duży budżet na grę. Nie zapominajmy jednak, że nawet dysponując odpowiednią ilością środków finansowych, nie zawsze będziemy mogli postawić zakład o wystarczająco wysokiej stawce. Bukmacherzy nierzadko sięgają po limity, czyli mogą ustalić, że np. na dany mecz, ligę czy dyscyplinę sportową nie można wnieść zakładu o stawce przekraczającej określony pułap. Limity bukmacherskie mogą być też nałożone na konkretnego gracza, co dotyczy oczywiście tych najbardziej skutecznych typerów. Najważniejsze jest jednak to, że limit dowolnego typu może niespodziewanie uniemożliwić spełnienie założeń określonych przez progresywny system stawkowania.
Progresja – krok po kroku
Jeśli mimo wszystko chcemy stawiać zakłady bukmacherskie przy użyciu progresywnego systemu stawkowania, przede wszystkim musimy zaplanować grę. Po pierwsze wybieramy ciąg meczów, które będziemy obstawiać i decydujemy się na to, jaki wynik będziemy konsekwentnie typować. Po drugie wybieramy rodzaj systemu progresji, zgodnie z zasadami którego będziemy dobierać stawki kolejnych zakładów.
Po trzecie przechodzimy do kwestii budżetu na grę. Ile pieniędzy chcemy przeznaczyć na obstawianie progresją wybranych spotkań sportowych? To bardzo ważne, by jeszcze przed rozpoczęciem gry wiedzieć nie tylko, od jakiej stawki rozpoczynamy grę, ale także, ile maksymalnie poziomów gry będziemy mogli rozegrać. Często gracze nie wyznaczają takiego górnego limitu zagrań, co w połączeniu z silnym przekonaniem, że wytypowany wynik musi w końcu paść, z dużym prawdopodobieństwem może skończyć się przegraniem wszystkich posiadanych (a także pożyczonych) pieniędzy. Dlatego określenie ostatecznego budżetu na grę i kończenie jej w momencie osiągnięcia założonej maksymalnej liczby poziomów, powinno być standardem podczas obstawiania zakładów przy pomocy progresji. Kiedy wszystko jest ustalone, wystarczy trzymać się planu.
Kiedy warto grać z progresją?
Ogólnie system progresja nie jest zalecany osobom, które dopiero rozpoczynają obstawianie zakładów bukmacherskich. Ryzyko porażki jest zbyt duże, tak samo jak kwoty, które można w ten sposób stracić. Dla nowicjuszy najbardziej polecane systemy stawkowania to nieporównywalnie bezpieczniejsze systemy nieprogresywne, takie jak płaska stawka, stawkowanie procentowe czy modulowane.
Można jednak wymienić sytuacje, kiedy system progresja może się sprawdzić. Jeśli nasza wiedza sportowa (dotycząca futbolu lub hokeja na lodzie) jest wystarczająco wysoka, skutecznym systemem może okazać się progresja na remisy. Progresywny system stawkowania zakładów może być też dobrym wyjściem podczas spełniania warunków obrotowych bonusu. Poza tym różnego typu promocje i bonusy są dobrą okazją do testowania systemów, których na co dzień nie stosujemy. W ten sposób można nabyć doświadczenie w zakresie np. bardziej ryzykownego stawkowania, aby później świadomie decydować, kiedy warto po nie sięgnąć. Jak to się mówi: wszystko jest dla ludzi, jeśli tylko wiemy, jak skutecznie tego używać. Progresja może być skutecznym narzędziem do osiągania krótkoterminowych zysków, jednak nie powinna być traktowana jako podstawowy sposób stawkowania.
